ملا محمد مهدي النراقي
مقدمة كد
جامع الأفكار وناقد الأنظار
بلاغ : ندارد . اين نسخه را نيز با عنايت به محلّ نگاهدارى آن « م » خواندهام ودر علائم صفحه گردان مندرج در متن با علامت / . . . M / نشان دادهام . راقم اين سطور در جريان تصحيح متن ، نخست به ضبط تمامى ديگرسانيهاى دو دستنوشت در پاورقى أوراق پرداخت ؛ امّا چون دريافت كه اين ديگرسانيها بحاصل آمده از ضبطهاى ناصواب رونويسگر نسخه « م » است - واز اين رو نمودن اين اختلافات تنها وتنها صورت نسخه « م » را در پاورقى صفحات به نمايش در مىآورد ، كه هيچ فايدتى بر آن متصوّر نبود « 1 » - ، از ضبط آن بدلها دست كشيد وتنها در مواضعى كه ضبط نسخهء « م » را راجح مىشمرد ودر قرائت مختار خود مىنهاد ، ضبط نسخهء « د » را در پاورقى با علامت « الأصل : . . . » نشان داد . بيفزايم كه اين بنده ، به دو سبب اين روش را در جريان ارائهء حاضر ، « روش مناسب تصحيح » تشخيص داد : الف : نخست ، وجود دستنوشت أصيل « د » كه جز در مواردى اندك - كه در پاى صفحات نموده شده است - نسخهاى است صحيح وضبطهاى آن يكسره پيراسته است ودرست ؛ وب : دو ديگر ، عنايت به ديرپاى نبودن متن . از اين رو اختلافات نسخ را به اختلاف در حوزههاى زبانى / فرهنگى - كه در پارهاى از نسخ كهن به چشم مىآيد - نمىتوان حمل نمود . در جريان بازنمودن مصادر متن نيز ، اين بنده ، نخست به نمودن پارهاى از مآخذى كه موادّ مندرج در متن را در آن مىتوان دستياب كرد ، پرداخت واين روش را در يكصد صفحهء نخست كتاب بكار برد ؛ امّا از آنجا كه عمدهترين مآخذ
--> ( 1 ) - پرواضح است كه در پارهاى از دستنوشتها - همچون دو دستنوشتى كه أعظم عارفان اسلام از اثر سترگ خويش « الفتوحات المكّية » - پرداخت نمودن جزئيات اختلافات - حتّى در جزئىترين صور - نشان دادنى است وياد كردنى ؛ امّا به باور اين بنده ، « روش مناسب براي تصحيح » متن حاضر ، چنين ضبطهائى را بر نمىتابد .